Beyan Dışı Bırakılan Gelirler Varlık Barışıyla Vergilendirilmiş Kazanca Dönüşebilir Mi?

7582 sayılı Kanununun 10. maddesiyle 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununa Geçici 19. madde eklenerek Türkiye'de yerleşik gerçek ve tüzel kişilerin yurt dışı ve yurt içinde bulunan; para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarını 31.07.2027 tarihine kadar konu hakkında yayımlanan 1 Seri No.lu Bazı Varlıkların Ekonomiye Kazandırılması Hakkında Tebliğ ekindeki EK-1 formuyla banka veya aracı kurumlara bildirmeleri halinde, bildirilen varlıklardan dolayı herhangi bir vergi incelemesine tabi tutulmayacak. Beyan edilen varlıkların oluşumu diğer mevzuata göre idari ve adli bir işlem gerektirmesi durumunda bu bildirim bu işlemlerin yürütülmesini engellemeyecektir.

Diğer nedenlerle yapılacak olan vergi incelemeleri sonucunda beyan dışı bırakılan bir gelirin tespiti halinde bulunan matrah farkının bildirime konu edilen varlıklar nedeniyle ortaya çıktığının tespiti ve bildirilen varlık tutarının, bulunan matrah farkına eşit ya da fazla olması durumunda gelir veya kurumlar vergisi ile katma değer vergisi yönünden tarhiyat yapılmayacak; beyan dışı bırakılan gelirin bildirilen varlık tutarından fazla olması durumunda, yalnızca aradaki fark tutar üzerinden gelir veya kurumlar vergisi ile katma değer vergisi yönünden vergi tarhiyatı yapılacaktır.

Örneğin emlak komisyonculuğu ile uğraşan mükellef (A) elde ettiği komisyon gelirlerini beyan dışı bırakmış ve bu gelirlerle bir kuyumcudan altın almıştır. Biriken altın miktarı 1 kg'dir. İşletme hesabına göre defter tutan mükellef (A) hakkında herhangi bir nedenle matrah takdiri veya incelemeye sevk işlemi başlatılmamıştır. Türkiye'de yerleşik (A), banka veya aracı kuruma vereceği beyanla beyan dışı bırakılan komisyon gelirlerinin 1 kg altına isabet eden kısmını aşağıda belirtilen şartları da yerine getirmesi şartıyla vergilendirilmiş kazanca dönüştürebilir. Sadece %5 vergi veya taahhüt vermesi durumunda daha düşük oranda vergi ödeyerek beyan dışı bırakılan komisyon gelirini vergilendirilmiş kazanç olarak şahsi servetine katabilir.

Mükellef (A), Tebliğ ekindeki Ek-1 formunu 14.07.2026 tarihinde doldurmuş ve forma, 1.000 gram standart işlenmemiş altının o günkü rayiç bedeli olan 6.172,92 TL/Gr üzerinden 6.172.920,00 TL olarak beyan ederek (Z) bankasına vermiştir. Mükellef (A) herhangi bir taahhütte bulunmamış ve beyan edilen tutarın %5'i olan (6.172.920*0,05) = 308.646,00 TL'yi bankaya peşin olarak ödemiştir. Beyan edilen varlık için ödenen 308.646,00 TL, gelir vergisine konu kazancın tespitinde gider niteliği taşımamaktadır.

Mükellef (A), bildirilen varlıkları vergilendirilmiş kazanca dönüştürebilmesi ve yapılan incelemelerde beyan dışı bırakılan bu gelirler nedeniyle oluşan matrah farkından mahsup edilebilmesi için;

1. Bildirimi ve ödeme dekontunu muhasebecisine vererek beyan edilen tutarın işletme defterine kaydını yaptırmalı,

2. Kanuni defterine kaydettiği bu varlığı iki yıl geçmeden işletmeden çekememelidir.

Mükellef (A) bildirilen ve defter kaydına alınan varlıkların dönem sonlarında değerlemesi veya iki yıl sonra elden çıkartılması sonucunda oluşan zararları gelir vergisi açısından vergilendirilebilir kazancın tespitinde gider olarak dikkate alamayacaktır. Diğer taraftan bildirilen varlıklardan dönem içinde elde ettiği gelirler ile varlıkların iki yıl sonra işletmeden çekildiğinde oluşan kazancı gelir vergisi matrahına dahil edilecektir.

Mükellef (A), (Z) bankasına vereceği taahhütle bildirilen varlıklar için ödeyeceği vergi tutarını sıfıra kadar indirebilir. Şöyle ki, banka veya aracı kurumlara bildirilen varlıkların; vadeli hesaplarda, 4749 sayılı Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanun kapsamında ihraç edilen Devlet iç borçlanma senetleri ile kira sertifikalarında veya girişim sermayesi yatırım fonlarında aşağıda belirtilen sürelerle tutulacağının taahhüt edilmesi halinde vergi oranı;

a) En az beş yıl bulundurulacağı taahhüt edilirse %0,

b) En az dört yıl bulundurulacağı taahhüt edilirse %1,

c) En az üç yıl bulundurulacağı taahhüt edilirse %2,

ç) En az iki yıl bulundurulacağı taahhüt edilirse %3,

d) En az bir yıl bulundurulacağı taahhüt edilirse %4,

olarak uygulanacaktır.